Niveau

“Dus Christian is nu officieel een leerling in het Voortgezet Speciaal Onderwijs, maar ons voorstel is om hem voorlopig nog geen praktijkvakken aan te bieden. We gaan op dezelfde voet verder als waar we vorig schooljaar geëindigd zijn.” vertelt de intern begeleidster van school ons. We knikken. Het klinkt als een goed plan. Christian gaat nu een jaar naar zijn ‘nieuwe’ school, nadat hij —voor de tweede keer in zijn korte leventje— met een burn-out thuis kwam te zitten. Zijn herstel is langzaam geweest en we zijn nu op het punt dat we gaan kijken of hij 4 hele dagen school aan kan. De 1-op-1 dagopvang op woensdag, waar hij alleen ontspannende activiteiten hoeft te doen, laten we voorlopig staan. Hij gaat met plezier naar school, in de zeer gestructureerde ‘categorale’ ASS-klas, waarin hij zijn individuele leerplan volgt en erg veel ondersteuning en aansturing krijgt.  En aan het einde van de dag heeft hij nu weer energie over om activiteiten te ondernemen en de meeste dagen redelijk goed in zijn vel te zitten.

Bloed, zweet en tranen —veel, heel veel tranen— heeft het hem gekost, om te komen waar hij nu is en het evenwicht is uiterst fragiel. Kleine veranderingen of tegenslagen kunnen in een oogwenk weer voor klachten zorgen: onrust, huilbuien, boosheid, buikpijn, hoofdpijn, obsessies, complete chaos. We zijn dus opgelucht dat deze school hem redelijk goed kan inschatten en besloten heeft dat het voor hem nog ‘teveel’ zal zijn om ook praktijklessen buiten zijn vertrouwde klas van iemand anders dan zijn vertrouwde juffen te volgen. Na alles wat we al met hem hebben meegemaakt, zijn wij helemaal voor babystapjes. Alles om een terugval te voorkomen.

“We hebben hem in voorgaande periode didactisch in kaart gebracht, om te zien op welk niveau we verder kunnen werken.” legt de intern begeleidster dan uit en we buigen ons samen over het papier met de resultaten. Hij komt uit op een gemiddeld functioneringsniveau midden groep 3 (M3). Ik knik instemmend, want dat komt wel overeen met mijn eigen inschatting. Mijn oog valt op een van de testen. CITO ‘Rekenen voor kleuters’. Opeens besef ik dat Nathalie precies die toets ook heeft gemaakt (groep 2) en dat ze daarop dezelfde score heeft behaald als haar broer. Nathalie is dit schooljaar gestart in groep 3 en ik realiseer me dat zij aan het eind van het jaar haar 6 jaar oudere broer zal hebben ingehaald. Ik weet dit al jaren, dat het gaat gebeuren, maar toch komt het besef hard aan.

Ik realiseer me ook iets anders. Groep 3. Was dat niet het niveau waarvan men vond dat hij het bereikt had in 2014? De cluster 4 school waar Christian vast liep, vond dat hij goede vorderingen maakte en tegen de tijd dat hij daar compleet overprikkeld —en overvraagd— wegging liet men hem werk op groep 4 niveau doen. Want ‘dat kon hij best’. Hij scoorde goed op methode gebonden toetsen en de resultaten van de CITO toetsen (zeer laag, stuk voor stuk) moesten we maar negeren. Na een lang gevecht werd hij overgeplaatst eind 2015 naar een cluster 3 ZMLK school en daar begrepen ze er niets van. Hoe hadden ze hem ooit zo hoog kunnen inschatten? Er was geen enkele sprake van een dergelijk begrips- en beheersingsniveau. Nee, geen groep 4 voor hem. Na de observatieperiode ging hij mee in de niveaugroep midden groep 3.

Des te opmerkelijker dat deze school daarna precies dezelfde ‘fout’ maakte. Ze vonden dat hij goede vorderingen maakte, hij deed het toch goed op de methode gebonden toetsen? Oh, die CITO resultaten (zeer laag, stuk voor stuk)? Nee, let daar maar niet op. Ze zijn ook zo moeilijk voor kinderen zoals Christian, eigenlijk is het geen geschikt materiaal. Waarom neem je ze dan af, als je er geen consequenties aan verbindt? Tja, we moeten dat van de inspectie. Tegen de tijd dat hij daar compleet overprikkeld en overvraagd wegging in 2018 lieten ze hem werk op groep 5 (!) niveau doen. Tot op de dag van vandaag kan ik niet begrijpen hoe iemand die Christian ook maar langer dan 5 minuten spreekt kan denken dat hij een dergelijk werk- en denkniveau had. Niet vreemd dus dat hij in het diepe dal van burn-out gleed als hij aan zulke torenhoge verwachtingen moest voldoen.

Er zijn hele discussies over de zin en onzin van cito-toetsen, maar ik geloof wel dat ze in het geval van Christian een duidelijk signaal afgaven. Dat hij wellicht —kortdurend— kunstjes heeft kunnen laten zien op de methodegebonden toetsen, die letterlijk herkenbaar waren in lay-out, verwoording van opdrachten, lettertype etc.  Lang leven zijn uitstekende —neigend tot fotografisch— geheugen. Maar dat er van echt begrip, weten wat je doet, geen sprake was. En het dus ook eigenlijk niet het moment was om de moeilijkheidsgraad op te voeren, maar dat hij juist extra oefening en begeleiding nodig had. Waarom hebben dan al die leerkrachten, intern begeleiders en gedragsdeskundigen —op maar liefst twee verschillende scholen— dan zo anders gedacht en gehandeld?

Mijn gevoel zegt: gebrek aan expertise met betrekking tot autisme. De afgelopen jaren heb ik me al vaak verbaasd hoe weinig inzicht de professionals, die wij tegenkwamen in het speciaal onderwijs, hadden in autisme. Hoe dat mooie rijtje aan DSM kenmerken zich vertaalden naar de praktijk, naar ondersteuningsbehoeften, naar beperkingen, naar aandachtspunten. Wegbezuinigd? Op zich is het nog niet onoverkomelijk als de scholen geen expertise meer hebben, als ze dan maar wel — laagdrempelig— experts erbij zouden kunnen vragen voor advies. Maar waar ga je heen als je zelf een ‘expert’ heet te zijn binnen je samenwerkingsverband? En niet eens weet dat je het niet weet? Onbewust onbekwaam, noemen ze dat. Christian was altijd zo’n lieve, enthousiaste leerling ‘die het zo goed deed’ dat leerkrachten, IB-ers en gedragsdeskundigen niet beseften dat ze onvoldoende rekening hielden met zijn autisme. Niet doorhadden welke planken ze missloegen, welke signalen ze niet oppikten, welke lijdensweg ze hebben veroorzaakt.

De expertise in onze regio lijkt zich nu samengepakt te hebben in de autisme afdeling van de huidige school van Christian. We merken het aan alles en we kunnen weer opgelucht ademhalen. Eindelijk weer mensen die weten waar ze mee bezig zijn en de resultaten die daar bij horen: een vrolijke ontspannen jongen die heel graag naar school gaat. Na circa vijf jaar in meer of mindere mate te zijn overvraagd en overschat een zegen voor Christian. Het didactische niveau kan ons allang niets meer schelen. Als hij maar gelukkig is.

 

Een gedachte over “Niveau

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s